Jak prowadzić sesje RPG

Prowadzenie sesji RPG wcale nie jest trudne, ale jeżeli oczekujecie uniwersalnego przepisu, na to jak prowadzić sesję RPG to tego tutaj nie znajdziecie. Każda sesja jest inna, a tyle ile Mistrzów Gry tyle różnych stylów prowadzenia. W tym wpisie postaram się wyjaśnić kilka bazowych i w mojej opinii najważniejszych aspektów prowadzenia sesji RPG. Wszystko co znajdziecie w tym artykule jest oparte na moim indywidualnych doświadczeniach i samodoskonaleniu swoich umiejętności jako Mistrz Gry. Jeżeli nie wiesz kim jest MG odsyłam do swojego wpisu pt.: Jak zostać Mistrzem Gry.  Jednak dosyć tego przynudzania i lecimy z tematem!  

jak prowadzić sesję RPG

Przygotowanie sesji RPG 

Prowadzenie sesji RPG można podzielić na wiele części składowych. Zacznijmy jednak od przygotowania się na sesję. Wielu początkujących graczy i prowadzących ogląda sesje RPG prowadzone na YouTube czy w formie podcastu. Słuchając tych sesji myślą sobie coś w rodzaju – Wow jak to płynnie wszystko wychodzi, ciekawe, ile czasu zajęło przygotowanie tego wszystkiego?  

No może nie koniecznie tak myślą, ale wiemy o co chodzi 😉 Chciałbym już w tym momencie zaznaczyć, że jeżeli nie jesteście youtuberami i gracie for fun to nie ma co się katować z przygotowaniami do sesji RPG. Każdy MG jest inny i każdy z was będzie potrzebował więcej lub mniej czasu na napisanie scenariusza, opracowania intrygi, ułożenia wszystkiego w całość itd. Pamiętajcie jednak, żeby robić to z głową i dla zabawy! Jeżeli dopiero zaczynacie swoją przygodę z prowadzeniem nie przejmujcie się , jeżeli coś wam nie wyjdzie. Jednak postarajmy się, aby wasze przygotowanie było możliwie jak najlepsze 😊  

Przygoda – na co zwrócić uwagę?

Na każdej sesji, twoi gracze będą eksplorować świat, który im przedstawisz. Jeżeli prowadzisz gotową przygodę (zalecam, jeżeli jesteś początkującym MG), dobrze abyś przeczytał ją od deski do deski, najlepiej 2 razy. Dodatkowo podczas drugiego czytania, notuj najważniejsze informacje, nazwy kluczowych lokacji, imiona postaci niezależnych. Zanotuj sobie również najważniejsze wydarzenia, które realnie mogą wpłynąć na dalszy przebieg przygody. Taką krótką ściągawkę miej przed sobą w trakcie sesji. Dzięki temu nie zapomnisz o najważniejszych rzeczach, które mają się zdarzyć. Jeżeli przygoda zawiera mapy, przygotuj 2 sztuki. Jedną dla graczy bez podpisanych lokacji oraz drugą dla siebie. Zaznacz na niej wszystkie ważne miejsca dziejące się w trakcie trwania scenariusza. Będziesz w stanie łatwo śledzić, gdzie aktualnie znajdują się BG, ale również z łatwością dostosujesz różne miejsce pod swoje własne potrzeby.  

Główny wątek – jak zaplanować?  

Każdy scenariusz ma swój główny wątek. Planując sesję zawsze dzielę przygodę na 3 etapy: 

  • Wstęp – zapisuje sobie początek przygody, wprowadzenie postaci graczy, najważniejsze informacje, które powinni uzyskać już w pierwszych scenach.  
  • Środek – to miejsce jest po części moim wątkiem głównym. Jeżeli BG mają dotrzeć do sedna sprawy potrzebują odpowiednich tropów. Nie da się przewidzieć każdego kroku postaci i ich planów. W tym momencie przygotowuję kilka dosłownie 2-3 krótkie wątki poboczne, które powinny zaintrygować graczy oraz doprowadzić ich do źródła problemu. Dzięki takiemu rozwiązaniu gracze nie czują, że prowadzisz ich po jednej lince, a niezależnie od wybranego wątku w większym lub mniejszym stopniu powinni uzyskać informację dotyczące wątku głównego. Na tym etapie planuje również kilka losowych scen tak zwanych puzzli, których mogę użyć w każdym momencie, niezależnie, gdzie akurat będą postaci BG.  
  • Koniec – każda przygoda jak i wątek główny ma swój kulminacyjny koniec. Duża część przygód posiada kilka zakończeń i na każde z nich warto przygotować sobie plan wydarzeń. Zarówno plany graczy, jak i kości bywają nieprzewidywalne. Przygotowując się do prowadzenia przygody powinieneś zaplanować sobie jej ogólny koniec, czyli inaczej cel, do którego będą dążyli BG. W zależności od podjętych przez nich działań cel ten mogą osiągnąć lub ponieść klęskę oraz osiągnąć ten cel połowicznie. Niezależnie od tego zaplanuj dobrze każdy wariant, aby końcówka przygody była dynamiczna i pełna emocji!  

Tworzenie wątków pobocznych 

Wątki poboczne inaczej zwane również misjami pobocznymi to pomniejsze zadania, które odciągają graczy od głównego wątku i nie są potrzebne do wykonania, by ukończyć wątek misji głównej. No właśnie – odciągają BG od prawidłowej ścieżki. Część MG nie będzie chciała odciągać postaci graczy od prawidłowej linii fabularnej i co wtedy zrobić? Nie róbcie wątków pobocznych. Trochę żartem, trochę serio, ale jeżeli nie jesteście fanami wątków pobocznych w grach RPG po prostu ich nie stosujcie. Skupcie się na historii głównej scenariusza.  

Osobiście bardzo lubię tworzyć kilka mniejszych misji pobocznych, ponieważ dzięki temu BG mają trochę czasu na reorganizację, zebranie pomysłów oraz mogą na chwilę odskoczyć od głównego wątku.  

 O to kilka moich rad, co do tworzenia wątków pobocznych: 

  • Wątki poboczne nie mogą być za długie. Powinny być to krótkie wydarzenia, które BG zamkną w ciągu 1-2 dni w świecie RPG.  
  • Wykorzystuj historię postaci – każda historia BG to istna skarbnica inspiracji dla Mistrza Gry. Wątkiem pobocznym może być pojawienie się kogoś z przeszłości BG, kto być może posiada jakieś informację o wydarzeniach w mieście i może pomóc drużynie. Jeżeli przygoda toczy się w lokalizacji, z którego pochodzą BG tym bardziej skup się na tych powiązaniach. Może ktoś z rodziny jest w opałach, a być może wkroczył na mroczną ścieżkę i będzie chciał przeszkodzić bohaterom w osiągnięciu ich celu?  
  • Misje poboczne powinny dotyczyć głównego wątku – powinny być to swego rodzaju drobne podpowiedzi dla graczy, które pozwolą rzucić nowe światło na rozgrywaną przygodę.  
  • Każdy BG powinien być w tą misję zaangażowany – jasne czasami możemy, a wręcz powinniśmy skupić się na historii jednej postaci. W tym wypadku, jako MG powinieneś zadbać o to, aby każda postać została wciągnięta w wykonanie questa pobocznego.  
  • Czas na zmianę planów – misja poboczna nie powinna być zbyt trudna. Daj trochę czasu na odpoczynek graczom i reorganizacje ich planów. Misje poboczne powinny zmusić graczy do refleksji odnośnie aktualnych podejmowanych działań. Daj im czas MG i nie popędzaj. Gdzie się bohater śpieszy tam się Tzeentch cieszy 😊  

Ilu MG tyle opinii, dlatego zostawcie komentarz pod postem, co sądzicie o misjach pobocznych w grach RPG i czy są one tak naprawdę potrzebne.  

jak tworzyć ciekawe NPC w grach RPG

Budowanie klimatu na sesji RPG 

Powiedzmy, że przygodę masz już obcykaną, wszystko rozpisane i zaplanowane. Zaczynasz prowadzić Zew Cthulhu. Wszystko idzie zgodnie z wolą Przedwiecznych. Budujesz narracje i kiedy stało się coś makabrycznego spoglądasz na graczy i widzisz… no właśnie, widzisz, że wcale ich to nie rusza. Nie rusza ich to, dlatego, że zabrakło klimatu, który sprawiłby, że groza byłaby nie tylko w świecie gry.  

Jestem ogromnym fanem budowania klimatu na sesji RPG. Zwłaszcza, jeżeli prowadzę przygody oparte na grozie i strachu to nie tylko BG mają się bać, ale i sami gracze. Jak z wszystkim w tym wpisie, ilu MG tyle opinii. Chciałbym jednak pokazać przede wszystkim początkującym Mistrzom Gry, jak budować klimat prowadząc sesję RPG.  

  1. Muzyka – nie ma bata, żeby u mnie na sesji nie było muzyki. Dobrze dobrany utwór, soundtrack potrafi zrobić kawał dobrej roboty. Przed sesję przygotujcie sobie ogólną play listę, która będzie lecieć w tle, a na poszczególne momenty sesji, przygotujcie dedykowane utwory. Jeżeli prowadzicie w systemach, gdzie groza jest na pierwszym miejscu – muzyka typu ambient horror, okultyzm, rytuały, straszne dźwięki to podstawa. Jeżeli walka ma być dynamiczna poszukajcie utwór, które nadadzą tempa rozgrywanej potyczce. BG eksplorują lochy? Idealnie sprawdzi się muzyka typu dungeon ambient np.:  https://www.youtube.com/watch?v=wScEFaoqwPM. Nie musicie na każdą scene mieć przygotowanej muzyki, jeżeli akcja dzieje się w mieście puśćcie soundtracki z odgłosami miasta fantasy. Natomiast w szczególnych momentach scenariusza zadbajcie o utwory, które spotęgują waszą narrację. 
  1. Wystrój – ten punkt tyczy się bardziej graczy i MG, którzy grają na żywo. Prowadząc sesję w domu, jako MG masz nieograniczone pole do popisu. Postaraj zadbać się o ciekawy wystrój stołu, jak i otoczenia. Pomocne mogą okazać się właśnie między innymi – drukowane mapy, świeczki, świeczniki, drewniane skrzynki na kości, duże materiałowe mapy jako nakładka na stół, ręcznie robione listy, oświetlenie. To tylko kilka przykładów i doskonale wiem, że nie każdy będzie miał możliwość wdrożenia u siebie takich rzeczy, także potraktujcie to bardziej jako ciekawostkę! 
  1. Handouty – handouty na sesji RPG potrafią być bardzo przydatne nie tylko jako wizualne efekty i pomoce dla graczy, ale również pomagają budować klimat. Jeżeli możecie to zadbajcie o np.: wydruki map miasteczka, listy czy nawet rekwizyty. Jeżeli gracie “stacjonarnie” i prowadzisz sesję w klimatach horroru, przygaś światła i naszykuj kilka świeczek. Proste i jakże skuteczne, żeby zasiać już dozę tajemnicy w graczach. Jeżeli prowadzicie RPG przez internet zadbajcie o gotowe zdjęcia map, tokeny i przygotowane listy również w formie zdjęcia. Kombinujcie i sprawdzajcie, co się waszym graczom podoba, a co nie 😊  
  1. Pogoda – ktoś sobie pomyśli – co on pierd… – to również luźna rada, ale postarajcie się drodzy MG dbać o opisy warunków atmosferycznych panujących w świecie gry. Nie musicie tego powtarzać graczom co kilka minut, ale zawsze warto wskazać, jaka jest pogoda, czy jest burza, upał, zamieć. Pozwoli wam wykreować bardziej żywy świat, który realnie się zmienia. Jeżeli gracze podróżują tym bardziej postaraj się opisać, jak zmienia się dany klimat na przestrzeni podróży. Wystarczą dosłownie 2-3 zdania.  
  1. Opisy lokacji – może na ten temat będzie jeszcze osobny post, ale na ten moment skupmy się na najważniejszych rzeczach. Zwróć szczególną uwagę na opisy lokacji, do których wchodzą BG. Przede wszystkim skup ich uwagę na zapachu danego pomieszczenia – przecież kanały muszą śmierdzieć. Jednak najlepiej będzie pokazać to na przykładzie.  

Bohaterowie Graczy spędzają noc w gospodzie, która znajdują się przy ścieżce prowadzącej do centrum miasta. Noc jest bardzo upalna i ledwo idzie zasnąć. W nocy jeden z nich został wybudzony dziwnym odgłosem przypominającym krzyk, wycie. Nie przejął się tym jednak i poszedł spać dalej. Następnego ranka, BG budzą się. Zamiast aromatycznie pachnącej jajecznicy, do ich nozdrzy dociera dziwny stęchły zapach. Tym również BG się nie przejmują i idą spokojnie zjeść śniadanie. Podczas posiłku okazuje się, że jednej osoby brakuje. Gospodarz pyta się bohaterów, czy może widzieli dzisiaj ich sąsiada. Jeden z BG zaczyna łączyć fakty i biegnie do pokoju lokatora obok. Okazuje się, że stęchły smród to rozerwane zwłoki mężczyzny, które leżąc przy oknie w gorącym dusznym pomieszczeniu zaczęły już dziwnie pachnieć.  

Wystarczyło napomknąć o upalnej pogodzie, stęchłym zapachu i od razu ten cały opis sytuacji łączy się w jedną logiczną całość. To, krótki przykład tego, jak powiedzenie 2-3 zdań o aktualnej pogodzie i zwrócenie uwagi graczy na zapach może zdziałać cuda.  

No dobra ale to co, mam im tylko o pogodzie i aromatach gadać?! – oczywiście, że nie. Wraz z elementem zapachu, dołącz do tego, co BG słyszą, widzą i co dotykają. Tak naprawdę weź pod uwagę przy tworzeniu opisów podstawowe ludzkie zmysły. Postaraj się wczuć na chwilę w rolę postaci i zobacz, czy po przygotowanym opisie masz pełne informację o danej lokalizacji.  

Połączenie tych wszystkich elementów w jedną całość pozwoli tworzyć wam krótkie, ale bardzo treściwe opisy, które idealnie podniosą klimat sesji.  

Budowanie klimatu na sesji RPG

Tchnij życie w to miejsce!  

Bardzo często, początkujący MG pytają mnie – jak sprawić, aby ich przygoda, dana lokalizacja, a nawet cały świat żył swoim życiem. Część odpowiedzi macie już wyżej związanych z opisywaniem lokacji. Na początku drogi z mistrzowaniem, możecie mieć problemy z tym, żeby dać poczucie żyjącego świata postaciom graczy.  

Chodzi o to, aby gracze czuli, że ich postacie żyją w świecie, który nawet bez podejmowania przez BG działań, będzie dalej toczył się swoim życiem.  

Temat jest bardzo rozległy, ale streśćmy go również do najważniejszych moim zdaniem aspektów. 

Jeżeli BG spotkali w jakieś lokalizacji pewnego NPC, z którym mieli dłuższy czas do czynienia, warto mieć go z tyłu głowy w momencie powrotu BG do tej samej lokalizacji. Jeżeli był to jakiś karczmarz, któremu bohaterowie pomogli, niech po ich kilku miesięcznej przerwie w świecie gry ten sam karczmarz posiada już większą gospodę, a może nawet cały pensjonat. Da to poczucie BG, że świat toczy się dalej.  

Jeżeli drużyna wzięła udział w ataku na jakiś kult, który terroryzował miasto, wieś i ich pokonali, opisz po ich ponownym powrocie, jak miasto rozkwitło i zaczęło przeżywać nowy okres w swoim istnieniu. No chyba że wolicie bardziej mrocznie to zawsze, możecie ukazać obraz zniszczonego miasta w ramach odwetu za wasze działanie.  

Myślę, że po tych przykładach jest to bardziej jasne. Przede wszystkim niech świat toczy się swoim życiem. Tak samo jak, w naszym realnym życiu widzimy codziennie zmiany BG powinni je tak samo dostrzegać w świecie gry. Każda ich akcja powinna mieć reakcję. Reakcja może być natychmiastowa, ale również może być długofalowa.  

Budowanie relacji z NPC 

Kolejnym ważnym aspektem według mnie, jest budowanie relacji z postaciami niezależnymi. Prowadzać sesję RPG powinniście skupić się przede wszystkim na najważniejszych Bohaterach Niezależnych opisanych w danym scenariuszu czy zbiorze przygód.  

Nie ma sensu tworzyć dla każdej handlarki ziołami czy garnkami osobnej historii. Jednak, jeżeli NPC, który ma występować jako główny element przygody lub być może nawet kilku przygód powinien mieć stworzony krótki życiorys. 

Tworząc kluczowych NPC skupcie się na najważniejszych informacjach takich jak: 

  • Imię, nazwisko, ksywka, pseudonim itp. 
  • Krótki opis charakteru 
  • Jego codzienna motywacja 
  • Cecha charakterystyczną (tik nerwowy, coś w wyglądzie, jego akcent, profesja itp.)  
  • Kluczowa słabość 
  • Wygląd 
jak tworzyć ciekawe NPC

Powyższe punkty pozwolą wam w kilku zdaniach stworzyć interesującego i ciekawego NPC, który wyróżni się na tle szarych ludzi. Jako MG, będzie ci również łatwiej odgrywać taką postać niezależną, ponieważ będziesz wiedzieć o niej coś więcej niż tylko “To jest karczmarz o imieniu Eddy”.  

Żywy NPC ułatwi nawiązywanie więzi z BG. Staraj się, aby drużyna poczuła z nim więź poprzez wspólną pracę, rozmowę czy nawet walkę. Twórzcie swoich NPC tak jak robią to twórcy gier. Myślę, że każdy z nas, ma taką swoją ulubioną postać niezależną z gier komputerowych, którą pamięta do dziś. Pomyślcie o tym, co ona takiego ma w sobie, że na tle tylu postaci właśnie ona zapadła wam w pamięć.  

Jeżeli macie problem z stworzeniem od początku własnych NPC, zaczerpnijcie inspiracji chociażby z gier wideo, ale również seriali, książek, komiksów. Przeróbcie taką postać pod własne potrzeby, zmieńcie imię, dodajcie coś od siebie i niech się dzieje wola Sigmara!  

Żyjące i ciekawego postacie niezależne to podstawa żyjącego świata. Pomogą wam one tworzyć nie tylko ciekawe relacje z BG, ale również tchną życie w wasze przygody!  

Improwizacja na sesji RPG

Wstawaj Samuraju zesra…. Może nieco brutalnie, ale prawda jest taka, że nawet najlepiej zaplanowany scenariusz, gracze wywrócą do góry nogami. Nie bez powodu wyżej pisałem o ogólnym zaplanowaniu sobie początku, środka oraz końca przygody. Nie pierwszy i nieostatni raz, gracze zrujną ci twoje niecne plany.  

Siedzisz sobie wygodnie w fotelu tylko czekając, aż ten jeden BG nadusi to dźwignie, gdzie zastawiłeś pułapkę, która utnie mu rękę i już ma to zrobić, gdy inny genialny BG stwierdza, że rozwali te drzwi swoim toporem. BG zadowoleni, a ty kończysz sesję, bo nie wiesz, co dalej zrobić.  

Prawdziwą rolą Mistrza Gry przy prowadzeniu sesji RPG jest bycie na tyle elastycznym w działaniach i improwizacji, żeby wybrnąć nawet z największych opałów. Nie ma to na idealnej receptury. Im więcej będziesz prowadzić, tym lepiej będzie ci to wychodziło.  

Tylko ty wiesz, co tak naprawdę miało się stać. Gracze mogli podejrzewać, że jest tam pułapka, ale nie nigdy nie mieli 100% pewności. Równie dobrze nic nie musiało się stać.  

Weźmy na tapetę jednak coś trudniejszego. Co, jeżeli BG zrobią coś tak nieprzewidywalnego, że realnie może wpłynąć to na losy dalszej przygody? Otóż pewnie część z was będzie mnie teraz chciała przekląć, ale musicie się dostosować do nowo zaistniałej sytuacji. Łatwo mówić trudniej zrobić, ale naprawdę to nie koniec świata, a przynajmniej sesji.  

Wiele razy, moi gracze podejmowali dziwne w moim mniemaniu decyzje, ale grunt to nie dać po sobie poznać, że was zaskoczyli. Lepiej, obróćcie to tak, żeby myśleli, że tak miało być! Każda ich akcja musi mieć reakcję.  

BG zabili na samym początku randomowego NPC, który okazał się głównym antagonistą. Skoro go zabili muszą być tego pewnym sensie konsekwencje. Niech w mieście będzie zbiór jego sługusów, którzy będą chcieli pomścić swego władcę. Strażnicy mogą znaleźć zwłoki i zacząć poszukiwania. A może główny nemesis przeżył za sprawą demonicznych mocy i powróci, jako demon chcący zniszczyć już nie tylko pojedynczy cel, ale całe miasto. Ile MG tyle możliwości. Nie panikujcie, zachowajcie zimną krew i miejcie w pogotowiu wcześniej przygotowane puzzle i będzie dobrze. Gracie dla zabawy i najważniejsze jest zachowanie radości z gry 😊  

Ułatwienia w prowadzeniu sesji RPG  

W tym akapicie, krótko o kilku przydatnych rzeczach dla MG. Nieobowiązkowe, ale ułatwiające życie zwłaszcza przy prowadzeniu długich kampanii.  

  • Ekran Mistrza Gry – zawiera z reguły najważniejsze zasady dotyczące mechaniki oraz czasem również, ceny ekwipunku i tabele z losowymi imionami dla NPC.  
  • Lista imion, nazwisk, ksywek – przydatna, gdy potrzeba na szybko zaplanować sobie NPC  
  • Tracker inicjatywy – może być to zwykła kartka papieru. Przed każdą sesję zanotuj sobie aktualną inicjatywę BG, dzięki temu walka pójdzie nieco szybciej i sprawniej. Możesz to zrobić również dla potencjalnych przeciwników. 
  • Mapy taktyczne i figurki – niezależnie czy gracie online czy stacjonarnie, mapa taktyczna z figurkami (mogą to być zwykłe żetony czy nawet podpisane guziki) ułatwią poruszanie się BG w trakcie walki oraz również po danych lokacjach. MG łatwiej będzie śledzić ruchy każdej postaci  
  • Tabele z losowymi przedmiotami – przydatna zwłaszcza w grach typu Dungeons and Dragons. Szybko i sprawnie wylosuj nagrodę za pokonanie potwora, czy przy testach na przeszukiwania ważnych miejsc.  
  • Tabela z cechami potworów – przed sesją zaplanuj sobie i rozpisz wszystkich potencjalnych przeciwników. Miej to pod ręką w trakcie prowadzenia, dzięki czemu unikniesz zbyt częstego kartkowania podręcznika. 

Jak prowadzić sesje RPG – podsumowanie 

Tak o to dotarliśmy do końca jakże długiej i wyczerpującej lektury. Mam nadzieję, że te kilka porad oraz przykładów pomogą zwłaszcza początkującym Mistrzom Gry w wprowadzeniu sesji RPG.  

Dajcie znać czy taka forma wpisów wam się podoba i chcielibyście więcej, nawet krótszych poradników dotyczących już konkretnych aspektów w wprowadzeniu sesji RPG.

Tagi: jak prowadzić sesje RPG, prowadzenie sesji RPG, jak przygotować sesję RPG, jak tworzyć NPC, improwizacja na sesji RPG, narzędzia dla mistrzów gry